Το “Τεστ της Ετικέτας”: Πώς να ψωνίζεις με ασφάλεια

Στην πράξη, η ανάγνωση των ετικετών είναι η πιο σημαντική δεξιότητα που πρέπει να αναπτύξεις. Οι συνταγές των βιομηχανικών προϊόντων ανανεώνονται συνεχώς, οπότε δεν μπορείς να βασίζεσαι απλώς στη μνήμη σου.

1. Ψάξε για το σύμβολο: Έχει το προϊόν το επίσημο σύμβολο με το διαγραμμένο στάχυ (πιστοποίηση χωρίς γλουτένη); Αν ναι, μπαίνει στο καλάθι.
2. Έλεγξε τα αλλεργιογόνα: Δεν έχει σύμβολο; Διάβασε τα συστατικά. Βάσει νομοθεσίας, τα αλλεργιογόνα (όπως το σιτάρι, η σίκαλη, το κριθάρι) πρέπει να αναγράφονται με έντονα (bold) γράμματα.
3. Ο κανόνας των “ιχνών”: Γράφει στο τέλος «Μπορεί να περιέχει ίχνη γλουτένης/σίτου»; Αν έχεις κοιλιοκάκη, η απάντηση είναι όχι. Τα ίχνη είναι αρκετά για να πυροδοτήσουν φλεγμονή.

Ο αόρατος εχθρός: Η διασταυρούμενη επιμόλυνση

Δεν αρκεί να αγοράζεις τα σωστά προϊόντα· πρέπει να τα προστατεύεις και μέσα στο ίδιο σου το σπίτι. Η διασταυρούμενη επιμόλυνση συμβαίνει όταν ένα ασφαλές τρόφιμο έρχεται σε επαφή με γλουτένη, κάτι που αποτελεί ίσως τη μεγαλύτερη καθημερινή πρόκληση όταν μοιράζεσαι την κουζίνα με άτομα που καταναλώνουν κανονικό ψωμί.

Τα πιο συνηθισμένα λάθη κρύβονται σε απλές κινήσεις. Για παράδειγμα, η χρήση της ίδιας φρυγανιέρας για το ψωμί χωρίς γλουτένη και για το κανονικό ψωμί είναι μια κλασική παγίδα (μια ξεχωριστή φρυγανιέρα ή τα ειδικά σακουλάκια ψησίματος λύνουν το πρόβλημα). Το ίδιο ισχύει και με το μαχαίρι του βουτύρου: αν κάποιος κόψει κανονικό ψωμί, βουτήξει το μαχαίρι στη μαρμελάδα και αφήσει έστω και ένα ψίχουλο μέσα στο βάζο, το προϊόν έχει επιμολυνθεί. Ακόμα και το βράσιμο ζυμαρικών χωρίς γλουτένη στο ίδιο νερό ή το στράγγισμά τους σε ένα ακαθάριστο σουρωτήρι όπου προηγουμένως υπήρχαν κανονικά μακαρόνια, αρκεί για να πυροδοτήσει συμπτώματα (αυτά βέβαια είναι πιο έντονα όταν ο ασθενής βρίσκεται σε έξαρση της νόσου ή προσπαθεί να ρυθμιστεί η καθημερινότητα του σύμφωνα με τη νόσο).

Παράδειγμα ημερήσιου μενού: Πώς μοιάζει στην πράξη;

Για να γίνει πιο ξεκάθαρο, ας δούμε πώς διαμορφώνεται ένα χορταστικό, ισορροπημένο μενού για μια τυπική ημέρα.

Πρωινό:

• 2 φέτες ψωμί χωρίς γλουτένη.
• Λίγο αβοκάντο, ένα αυγό ποσέ και ντοματίνια.
• Ένας καφές ή τσάι σκέτο.

Δεκατιανό:

• Ένα φρέσκο φρούτο εποχής και λίγα ωμά αμύγδαλα.

Μεσημεριανό:

• Ψητό στήθος κοτόπουλο με κινόα και μια σαλάτα εποχής.
• Dressing με εξαιρετικό παρθένο ελαιόλαδο, λεμόνι και μουστάρδα (ελεγμένη χωρίς γλουτένη).

Απογευματινό σνακ:

• Ένα γιαούρτι στραγγιστό σκέτο με φρέσκα κομμάτια φρούτων και λίγους σπόρους chia.

Βραδινό:

• Σολομός ψητός με γλυκοπατάτες στο φούρνο και μπρόκολο στον ατμό.

Σημείωση: Το διαιτολόγιο είναι ενδεικτικό και δε μπορεί να εφαρμοστεί στην πραγματικότητα κάποιου ατόμου καθώς δεν είναι εξατομικευμένο στις προσωπικές του ανάγκες! Εκτός από την κοιλιοκάκη μπορεί να συνυπάρχουν και άλλα νοσήματα που μόνο ο Επιστήμονας Διαιτολόγος-Διατροφολόγος είναι σε θέση για διαχειριστεί για τη σωστή συνολική αντιμετώπιση!

Γιατί είναι καλή η παρακολούθηση διατροφολόγου

Η παρακολούθηση από διατροφολόγο είναι ιδιαίτερα σημαντική, ειδικά σε περιπτώσεις όπως η κοιλιοκάκη, όπου η σωστή επιλογή τροφών παίζει καθοριστικό ρόλο στην υγεία. Ένας ειδικός μπορεί να σας καθοδηγήσει ώστε να αποφύγετε κρυφές πηγές γλουτένης, να διαμορφώσετε ένα ισορροπημένο διατροφικό πλάνο και να καλύψετε τυχόν διατροφικές ελλείψεις. Παράλληλα, σας βοηθά να αποκτήσετε σιγουριά στις καθημερινές σας επιλογές, κάνοντας τη μετάβαση σε μια διατροφή χωρίς γλουτένη πιο εύκολη και ασφαλή.

Η διάγνωση της κοιλιοκάκης είναι απλώς η αφορμή για έναν πιο συνειδητό τρόπο διατροφής. Τις πρώτες εβδομάδες σίγουρα θα χρειαστεί να αφιερώσεις λίγο περισσότερο χρόνο στο σούπερ μάρκετ και στην προετοιμασία των γευμάτων. Όμως, πολύ σύντομα, η επιλογή των σωστών τροφών θα γίνει δεύτερη φύση. Και όταν αρχίσεις να νιώθεις το σώμα σου ανάλαφρο, χωρίς πόνους και φουσκώματα, θα καταλάβεις ότι αυτή η αλλαγή άξιζε τον κόπο.

Η μετάβαση σε μια δίαιτα χωρίς γλουτένη φέρνει αρχικά τεράστια σύγχυση, καθώς ξαφνικά συνειδητοποιείς ότι το σιτάρι δεν βρίσκεται μόνο στο ψωμί ή στα μακαρόνια. Κρύβεται σε σάλτσες, αλλαντικά, ακόμα και σε μπαχαρικά.

Μέσα από την εμπειρία μου ως διαιτολόγος – διατροφολόγος, έχω δει δεκάδες ανθρώπους να περνούν από τον φόβο του «τι θα φάω τώρα» στην απόλυτη διατροφική ελευθερία, όταν φυσικά έχουν τη θέληση και την υπομονή της συνεργασίας και της εκπαίδευσης. Το μυστικό κρύβεται στη σωστή οργάνωση, ώστε να εκπαιδεύσεις το μάτι σου να εντοπίζει τις «παγίδες».

Η πραγματική πρόκληση πίσω από την κοιλιοκάκη

Εκεί μπερδεύονται οι περισσότεροι: θεωρούν ότι η κοιλιοκάκη είναι μια απλή δυσανεξία ή μια «τάση» της εποχής. Στην πραγματικότητα, μιλάμε για μια αυτοάνοση αντίδραση.

Όταν ένας άνθρωπος με κοιλιοκάκη καταναλώσει ένα τρόφιμο που περιέχει γλουτένη (ακόμα και ίχνη σε πολλές περιπτώσεις), το ανοσοποιητικό του σύστημα μπερδεύεται και επιτίθεται στο ίδιο του το σώμα. Συγκεκριμένα, καταστρέφει τις εντερικές λάχνες, δηλαδή τις μικροσκοπικές προεξοχές στο λεπτό έντερο που ευθύνονται για την απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών. Αυτό εξηγεί γιατί τα συμπτώματα δεν περιορίζονται μόνο σε φουσκώματα ή πόνους στο στομάχι, αλλά συχνά περιλαμβάνουν χρόνια κόπωση, αναιμία ή ανεξήγητη απώλεια βάρους.

Γι’ αυτό η σωστή διαχείριση της κοιλιοκάκης δεν χωρά συμβιβασμούς. Η διατροφή πρέπει να είναι 100% αυστηρή, εδώ δεν υπάρχει η λογική του «ας φάω λίγο, δεν πειράζει». Βέβαια μου έχουν τύχει και ασθενείς με διάγνωση κοιλιοκάκης, να μην προσέχουν τη γλουτένη στα τρόφιμα και να έχουν μια καθημερινότητα σχεδόν φυσιολογική…

Τροφές που περιέχουν γλουτένη: Οι προφανείς και οι “αόρατες” πηγές

Το να αφαιρέσεις το κλασικό ψωμί από το τραπέζι είναι το εύκολο κομμάτι. Το δύσκολο είναι να εντοπίσεις τη γλουτένη εκεί που δεν την περιμένεις. Τι αποφεύγουμε λοιπόν;

Οι άμεσες πηγές (Τα προφανή):

• Σιτάρι (και όλες οι ποικιλίες του όπως ντίνκελ, καμούτ, σιμιγδάλι)
• Κριθάρι
• Σίκαλη
• Βρώμη (εκτός αν φέρει ειδική πιστοποίηση χωρίς γλουτένη, καθώς συνήθως καλλιεργείται και επεξεργάζεται μαζί με σιτάρι)

Η κρυφή γλουτένη (Οι παγίδες):

Αν χρησιμοποιείς κάτι για νοστιμιά ή ευκολία, αλλά δεν διαβάζεις την ετικέτα, εκεί ξεκινά το πρόβλημα. Η βιομηχανία τροφίμων χρησιμοποιεί συχνά τη γλουτένη ως πηκτικό μέσο ή σταθεροποιητή. Πρέπει να δίνεται ιδιαίτερη προσοχή σε:

• Σάλτσες σόγιας (η κλασική soy sauce περιέχει σιτάρι)
• Κύβους ζωμών και έτοιμες σούπες
• Αλλαντικά και λουκάνικα (συχνά χρησιμοποιούν άμυλο σίτου)
• Μπύρα (φτιάχνεται από κριθάρι)
• Έτοιμα ντρέσινγκ για σαλάτες και μαγιονέζες εμπορίου
• Ορισμένα μείγματα μπαχαρικών

Τι επιτρέπεται: Ασφαλείς επιλογές διατροφή

Αν σου φαίνονται πολλά όλα αυτά, είναι απολύτως λογικό. Όμως, υπάρχει μια τεράστια ποικιλία από φυσικά, ασφαλή και άκρως θρεπτικά τρόφιμα, ώστε να μη χρειάζεται να ζεις μόνο με ειδικά, συσκευασμένα προϊόντα χωρίς γλουτένη.

Στο ερώτημα «τι επιτρέπεται», η απάντηση βρίσκεται στις ανεπεξέργαστες τροφές:

• Όλα τα φρέσκα κρέατα, πουλερικά και ψάρια (αρκεί να μην είναι μαριναρισμένα ή παναρισμένα. Στα εστιατόρια οι έτοιμες μαρινάδες συχνά κρύβουν εκπλήξεις).
• Όλα τα φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
• Αυγά και γαλακτοκομικά προϊόντα (προσοχή μόνο στα επιδόρπια γιαουρτιού με δημητριακά ή μπισκότο που δεν τα συστήνω όπως και να έχει).
• Όσπρια και ξηρούς καρπούς (ωμούς και ανάλατους, καθώς οι καβουρδισμένοι μερικές φορές επικαλύπτονται με αλεύρι).
• Ασφαλή δημητριακά και αμυλούχα: Ρύζι, πατάτες, καλαμπόκι, κινόα, φαγόπυρο, αμάρανθος και ταπιόκα.

Η βάση της διατροφής σου πρέπει να είναι αυτές οι φυσικές τροφές. Τα συσκευασμένα προϊόντα που αναγράφουν «gluten free» (όπως ψωμί, ζυμαρικά και μπισκότα) είναι εξαιρετικές λύσεις για την καθημερινότητα, αλλά δεν πρέπει να μονοπωλούν το διατροφικό σου πλάνο.

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Οι ιώσεις τα τελευταία χρόνια ολοένα και αυξάνονται σε αριθμό, επαναληψιμότητα αλλά και σε διάρκεια! Οι αιτίες πλέον είναι πολλές, ο τρόπος ζωής μας, το περιβάλλον και η θερμοκρασία του που πια έχει αλλάξει, το άγχος σε οποιαδήποτε ηλικία, η φυσική μας κατάσταση και πολλά άλλα.

Το ανοσοποιητικό σύστημα αποτελεί τον βασικό μηχανισμό άμυνας του οργανισμού απέναντι σε παθογόνους μικροοργανισμούς, ιούς και τοξίνες. Η σωστή λειτουργία του εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη διατροφή, καθώς η επάρκεια σε θρεπτικά συστατικά είναι απαραίτητη για τη ρύθμιση και ενίσχυση των ανοσολογικών αποκρίσεων.

Μέσω των τροφών μπορούμε να πετύχουμε πολλά, ειδικότερα με «σούπερ τροφές» ώστε να θωρακίσουμε όσο γίνεται καλύτερα τον οργανισμό μας. Οι λεγόμενες «σούπερ τροφές» είναι τρόφιμα με υψηλή διατροφική πυκνότητα, δηλαδή περιέχουν μεγάλο αριθμό βιταμινών, μετάλλων, αντιοξειδωτικών και άλλων βιοδραστικών συστατικών ανά θερμίδα.

Οι καλύτερες τροφές για να δυναμώσεις το ανοσοποιητικό σου σύστημα μέσα στο φθινόπωρο αλλά και τον χειμώνα!

Το Σκόρδο – Φυσικό αντιβιοτικό

Μία από τις πιο γνωστές σούπερ τροφές για το ανοσοποιητικό είναι το σκόρδο

Το σκόρδο περιέχει αλισίνη, μια θειούχα ένωση με αντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις και αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Επιστημονικές μελέτες έχουν δείξει ότι η τακτική κατανάλωση σκόρδου μπορεί να μειώσει τη συχνότητα των λοιμώξεων του ανώτερου αναπνευστικού και να ενισχύσει τη δραστηριότητα των φυσικών φονικών κυττάρων (NK cells).

Εσπεριδοειδή και Βιταμίνη C (γνωστή σε όλους μας πια)

Τα εσπεριδοειδή (πορτοκάλια, γκρέιπφρουτ, λεμόνια) είναι εξαιρετική πηγή βιταμίνης C (ασκορβικού οξέος). Η βιταμίνη C δρα ως ισχυρό αντιοξειδωτικό, προστατεύοντας τα κύτταρα του ανοσοποιητικού από το οξειδωτικό στρες και ενισχύοντας τη σύνθεση κολλαγόνου, απαραίτητου για τη διατήρηση της ακεραιότητας των ιστών.

Προβιοτικά και Εντερική Υγεία

Τα προβιοτικά τρόφιμα, όπως το γιαούρτι, το κεφίρ και τα ζυμωμένα λαχανικά, συμβάλλουν στη ρύθμιση του εντερικού μικροβιόκοσμου. Η ισορροπημένη εντερική χλωρίδα είναι θεμελιώδης για την ανοσολογική ομοιόσταση, καθώς πάνω από το 70% των ανοσοκυττάρων βρίσκονται στον εντερικό βλεννογόνο. Η τακτική κατανάλωση προβιοτικών έχει συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο λοιμώξεων και βελτιωμένη ανοσολογική απόκριση.

Μπλε και Κόκκινα Φρούτα -Πολυφαινόλες και Ανθοκυνίνες

Τα μπλε και κόκκινα φρούτα (όπως μύρτιλα, βατόμουρα, ρόδια) είναι πλούσια σε πολυφαινόλες και ανθοκυανίνες. Αυτές οι φυτοχημικές ενώσεις διαθέτουν έντονη αντιοξειδωτική και αντιφλεγμονώδη δράση, μειώνοντας την παραγωγή ελευθέρων ριζών και προφλεγμονωδών κυτοκινών. Η συστηματική κατανάλωσή τους συμβάλλει στη ρύθμιση της ανοσολογικής δραστηριότητας και στη μείωση της συχνότητας ιογενών λοιμώξεων.

ω-3 Λιπαρά οξέα και Αντιφλεγμονώδη δράση

Τα λιπαρά ψάρια όπως ο σολομός, οι σαρδέλες και το σκουμπρί αποτελούν πηγή ω-3 λιπαρών οξέων (EPA και DHA). Τα ω-3 συμβάλλουν στη ρύθμιση της φλεγμονής και υποστηρίζουν την παραγωγή ρυθμιστικών κυτοκινών, ενισχύοντας τη φυσιολογική λειτουργία του ανοσοποιητικού.

Ψευδάργυρος και Βιταμίνη D – Κρίσιμα Μικροθρεπτικά Συστατικά

Ο ψευδάργυρος, που υπάρχει σε ξηρούς καρπούς, σπόρους και θαλασσινά, είναι απαραίτητος για τη διαφοροποίηση και τη λειτουργία των Τ-λεμφοκυττάρων. Η βιταμίνη D, που συντίθεται κυρίως μέσω της έκθεσης στον ήλιο και βρίσκεται σε λιπαρά ψάρια ή εμπλουτισμένα τρόφιμα, είναι κρίσιμη για την ενεργοποίηση των ανοσοκυττάρων και την προστασία από ιογενείς λοιμώξεις.

Μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε «σούπερ τροφές», σε συνδυασμό με τακτική φυσική δραστηριότητα και επαρκή ύπνο, αποτελεί τον πιο φυσικό και αποτελεσματικό τρόπο ενίσχυσης της ανοσολογικής λειτουργίας. Η στοχευμένη κατανάλωση αυτών των τροφών μπορεί να συμβάλει όχι μόνο στην πρόληψη λοιμώξεων, αλλά και στη συνολική βελτίωση της υγείας και της ευεξίας.

Remember: Οι παραπάνω πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Κλείσε το δικό σου ραντεβού για ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής που θα βασίζεται στις δικές σου ανάγκες!

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Σε έναν κόσμο γεμάτο προκλήσεις για την υγεία, η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος αποτελεί την καλύτερη άμυνα του οργανισμού μας. Αντί να βασιζόμαστε αποκλειστικά σε συμπληρώματα, η φύση μας προσφέρει μια πληθώρα «υπερτροφών» που, μέσα από μια ισορροπημένη διατροφή, μπορούν να μας θωρακίσουν ενάντια σε ασθένειες.

10 τροφές για ένα γερό ανοσοποιητικό!

Ο φυσικός τρόπος να θωρακίσεις τον οργανισμό σου

1. Εσπεριδοειδή: Η δύναμη της βιταμίνης C

Τα εσπεριδοειδή, όπως τα πορτοκάλια, τα λεμόνια, τα γκρέιπφρουτ, το λάιμ (και όχι μόνο), είναι διάσημα για την υψηλή περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη C. Η βιταμίνη αυτή είναι απαραίτητη για την παραγωγή των λευκών αιμοσφαιρίων, των κυττάρων που μάχονται τις λοιμώξεις.

2. Κόκκινες πιπεριές: Ακόμα περισσότερη βιταμίνη C

Μια εντυπωσιακή λεπτομέρεια είναι πως οι κόκκινες πιπεριές περιέχουν ακόμα περισσότερη βιταμίνη C από τα εσπεριδοειδή. Είναι επίσης πλούσιες σε β-καροτένιο, το οποίο μετατρέπεται σε βιταμίνη Α, συμβάλλοντας στη διατήρηση της υγείας του δέρματος και του ανοσοποιητικού.

3. Μπρόκολο: Το απόλυτο ανοσοποιητικό όπλο

Το μπρόκολο είναι γεμάτο με βιταμίνες Α, C, Ε, καθώς και με μια σειρά αντιοξειδωτικών που ενισχύουν συνολικά το ανοσοποιητικό σύστημα. Για να διατηρήσεις τα θρεπτικά του συστατικά, προτίμησε να το μαγειρεύεις στον ατμό!

4. Σπανάκι: Πλούσιο σε θρεπτικά συστατικά

Το σπανάκι αποτελεί έναν ισχυρό σύμμαχο της υγείας, καθώς είναι γεμάτο με βιταμίνες Α, C, Κ, σίδηρο και φυλλικό οξύ. Όλα αυτά τα στοιχεία συμβάλλουν στην ενίσχυση της άμυνας του οργανισμού.

5. Τζίντζερ και κουρκουμάς: Οι αντιφλεγμονώδεις «σούπερ σταρ» τροφές

Το τζίντζερ και ο κουρκουμάς είναι γνωστά για τις ισχυρές αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές τους. Το τζίντζερ μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση λοιμώξεων, ενώ ο κουρκουμάς, χάρη στην κουρκουμίνη, είναι ένα εξαιρετικό αντιφλεγμονώδες.

6. Σκόρδο: Το φυσικό αντιβιοτικό

Το σκόρδο περιέχει αλισίνη, μια ένωση με αντιμικροβιακή δράση, η οποία έχει μελετηθεί για την ικανότητά της να ενισχύει την λειτουργία των ανοσοκυττάρων.

7. Γιαούρτι και κεφίρ: Το μυστικό της εντερικής υγείας

Η υγεία του εντέρου συνδέεται άμεσα με την υγεία του ανοσοποιητικού. Το γιαούρτι και το κεφίρ, πλούσια σε προβιοτικά, βοηθούν στη διατήρηση της ισορροπίας της εντερικής χλωρίδας. Επιπλέον, το γιαούρτι περιέχει συχνά βιταμίνη D, η οποία παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του ανοσοποιητικού.

8. Λιπαρά ψάρια: Πηγή ωμέγα-3

Τα λιπαρά ψάρια, όπως οι σαρδέλες, ο γαύρος, η τσιπούρα, το λαβράκι, ο σολομός και το σκουμπρί, περιέχουν ωμέγα-3 λιπαρά οξέα, τα οποία είναι γνωστά για την αντιφλεγμονώδη δράση τους και συμβάλλουν στη μείωση των φλεγμονών.

9. Κοτόπουλο: Ψευδάργυρος και Βιταμίνη Β6

Το κοτόπουλο είναι εξαιρετική πηγή βιταμίνης Β6 και ψευδαργύρου, δύο απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την παραγωγή λευκών αιμοσφαιρίων. Η κατανάλωσή του ενισχύει την ικανότητα του οργανισμού να ανταποκρίνεται στις λοιμώξεις.

10. Ξηροί καρποί και Σπόροι: Βιταμίνη Ε για την ενίσχυση του ανοσοποιητικού

Οι ξηροί καρποί, (αμύγδαλα, καρύδια, φουντούκια, κάσιους) και οι σπόροι (λιναρόσπορος, ηλιόσπορος, σπόροι Chia), είναι πλούσιοι σε βιταμίνη Ε, ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που προστατεύει τα κύτταρα.

Η υιοθέτηση μιας διατροφής πλούσιας σε υψηλής διατροφικής αξίας τροφές μπορεί να αποτελέσει την πιο φυσική και αποτελεσματική ασπίδα για την υγεία! Φυσικά παίζουν κι άλλοι παράγοντες ρόλο για ένα γερό ανοσοποιητικό! Όμως, ο συνδυασμός τους με έναν υγιεινό τρόπο ζωής, επαρκή ύπνο και τακτική άσκηση θα δημιουργήσει ένα δυνατό και ανθεκτικό ανοσοποιητικό σύστημα.

Remember: Οι παραπάνω πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Κλείσε το δικό σου ραντεβού για ένα εξατομικευμένο πλάνο διατροφής που θα βασίζεται στις δικές σου ανάγκες!

Έλενα Περλεπέ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Η 4^η Μαρτίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Παχυσαρκίας. Η παχυσαρκία αυξάνεται παγκοσμίως και οι προσπάθειες για την αντιμετώπισή της αποτελούν πρόκληση λόγω των εσφαλμένων αντιλήψεων σχετικά με αυτή και το ρόλο που διαδραματίζει στην υγεία ενός ατόμου.

Η παχυσαρκία είναι μια αυξανόμενη παγκόσμια πρόκληση κι υπολογίζεται ότι 1 δισεκατομμύριο άτομα θα είναι υπέρβαρα ή με παχυσαρκία μέχρι το 2030.  Εκτιμάται 1 στις 5 γυναίκες και 1 στους 7 άντρες θα είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι μέχρι τότε!

Τι ορίζεται ως παχυσαρκία;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) ορίζει ως παχυσαρκία μια χρόνια, σύνθετη και περίπλοκη ασθένεια η οποία χαρακτηρίζεται από υπερβολική εναπόθεση λίπους που μπορεί να βλάψει την υγεία.

Σε κάποιες χώρες της Ευρώπης έχει αναγνωριστεί ως νόσος, ενώ συγκαταλέγεται στα χρόνια – μη μολυσματικά νοσήματα παγκοσμίως. Στην Ελλάδα δεν έχει αναγνωριστεί ακόμη ως νόσος.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, ο επιπολασμός της παχυσαρκίας έχει υπερδιπλασιαστεί από το 1980 έως και σήμερα. Στη σημερινή εποχή θεωρείται πανδημία, ενώ η συσχέτισή της με αυξημένο κίνδυνο σακχαρώδους διαβήτη, υπέρτασης και δυσλιπιδαιμίας έχει τεκμηριωθεί επαρκώς, καθώς και η άμεση αρνητική επίδρασή της στο καρδιαγγειακό σύστημα.

Παγκοσμίως 1 στα 8 άτομα ζει με παχυσαρκία. Στην Ευρώπη 1 στα 6 άτομα ζει με παχυσαρκία, ενώ το 53% του πληθυσμού της Ευρώπης έχει ΔΜΣ › 25 kg/m².

Η Ελλάδα βρίσκεται στην 6^η θέση στην Ευρώπη όσο αφορά τον επιπολασμό του υπέρβαρου και της παχυσαρκίας. Στη χώρα μας υπέρβαροι ή παχύσαρκοι είναι το 63% των ενηλίκων, το 43% των παιδιών 5-7 ετών και το 13,9% των παιδιών 0-5 ετών.

Το 2022 περισσότερα από 390 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι, ηλικία 5-19 ετών, είχαν αυξημένο σωματικό βάρος, συμπεριλαμβανομένων 160 εκατομμυρίων που ζουν με παχυσαρκία.

Η παιδική παχυσαρκία εκτιμάται ότι θα φτάσει το 100% από το 2020-2035!

Τι μπορούμε να κάνουμε;

Για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας απαιτείται σωστή κι ολοκληρωμένη ενημέρωση στους πολίτες από τους επαγγελματίες υγείας, επιστήμονες ιατρούς (παθολόγοι, ενδοκρινολόγοι, καρδιολόγοι, διαβητολόγοι, παιδίατροι κ.λ) και επιστήμονες διαιτολόγους-διατροφολόγους για τις πολλαπλές επιπτώσεις που επιφέρει στην ανθρώπινη υγεία.

Από έρευνα που έγινε στο ελληνικό κοινό για την παχυσαρκία, τα τελικά συμπεράσματα είναι:

• Οι πολίτες τείνουν να ΜΗΝ αντιμετωπίζουν την παχυσαρκία ως ασθένεια.
• Πολλοί καταναλωτές αντιμετωπίζουν την παχυσαρκία ως ένα ήπιο θέμα που λύνεται με δίαιτα και λίγοι από αυτούς αποφασίζουν την αντιμετώπισή της.
• Παρατηρείται έλλειψη γνώσης αναφορικά με το πλήθος των ασθενειών που η παχυσαρκία σχετίζεται αιτιολογικά μαζί τους.
• Η σωστή αντίληψη της διάστασης της νόσου της παχυσαρκίας έχει άμεση σχέση με την εκπαίδευση του ασθενούς από τους επιστήμονες υγείας.

Ο ασθενής είναι αναγκαίο να κατανοήσει την πολυπλοκότητα και τη σοβαρότητα αυτής της νόσου αν δεν αντιμετωπιστεί πολύπλευρα και φυσικά και με τη δική του συμμετοχή.

Είναι απαραίτητο να εντοπιστούν οι ανάγκες του ασθενή με παχυσαρκία και να προχωρήσει μαζί με τους ειδικούς σε σταδιακές αλλαγές ως προς τον τρόπο ζωής, διατροφής, άσκησης, ψυχικής υγείας για τη μείωση εμφάνισης προβλημάτων υγείας στον ανθρώπινο οργανισμό.

Διαιτολόγος -Διατροφολόγος

Τι ονομάζουμε παχυσαρκία;

Ως παχυσαρκία ορίζεται η συσσώρευση λίπους στο σώμα, πέραν των φυσιολογικών ορίων, που επηρεάζει αρνητικά την ανθρώπινη υγεία.

Χρειαζόμαστε το σωματικό λίπος;

Η απάντηση είναι και βέβαια! Το σωματικό λίπος είναι υπεύθυνο για μια σειρά λειτουργιών στον ανθρώπινο οργανισμό με σκοπό την εύρυθμη λειτουργία του.

Η λιπώδης μάζα του σώματος περιλαμβάνει το απαραίτητο και το αποθηκευτικό λίπος. Το απαραίτητο λίπος είναι αναγκαίο για τη λειτουργία του εγκεφάλου, του μυελού των οστών, του νευρικού ιστού και των κυτταρικών μεμβρανών.

Στις γυναίκες, το απαραίτητο λίπος περιλαμβάνει και το ειδικό για το φύλο λίπος, που βρίσκεται στο στήθος, τα ισχία και τους μηρούς και χρησιμεύει για τις αναπαραγωγικές διαδικασίες.

Το αποθηκευτικό λίπος διακρίνεται στο υποδόριο το οποίο βρίσκεται κάτω από την επιδερμίδα και το σπλαγχνικό το οποίο εντοπίζεται γύρω και ανάμεσα στα όργανα, στη θωρακική και κοιλιακή περιοχή. Μικρότερη ποσότητα λίπους βρίσκεται μέσα στα όργανα.

Η ποσότητα του αποθηκευτικού λίπους αντικατοπτρίζει την περίσσεια ενέργειας στον οργανισμό.

Ποια είναι τα φυσιολογικά όρια του λιπώδους ιστού;

Πως υπολογίζεται η παχυσαρκία;

Το πλεονάζον σωματικό λίπος οδηγεί σε αύξηση βάρους, υπερβαρότητα και παχυσαρκία.

Η αξιολόγηση της κατηγορίας σωματικού βάρους γίνεται με τη μέτρηση του Δείκτη Μάζας Σώματος (ΔΜΣ ή ΒΜΙ) και δεν είναι κάτι άλλο από μια απλή πράξη: ΔΜΣ= Β/Υ², όπου Β=βάρος σε κιλά και Υ= ύψος σε μέτρα. Σύμφωνα με το αποτελέσμα γίνεται η κατηγοριοποίηση του σωματικού βάρους σε ελλιποβαρές, φυσιολογικό, υπέρβαρο ή παχυσαρκία με αντίστοιχες διαβαθμίσεις.

Υπάρχουν φυσικά κι άλλοι δέκτες αξιολόγησης της παχυσαρκίας όπως η μέτρηση περιφερικών μετρήσεων κι η ανάλυση σύσταση σώματος.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την ανθρώπινη υγεία με την εμφάνιση τη παχυσαρκίας;

Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια, πολυπαραγοντική και πολύπλοκη ασθένεια που σχετίζεται με αυξημένη εναπόθεση λίπους στο σώμα, το οποίο μπορεί να βλάψει την υγεία.

Η παχυσαρκία μπορεί να συνδέεται με ή να οδηγήσει σε:

• Αυξημένο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2
• Καρδιαγγειακές παθήσεις, υπέρταση
• Αυξημένο κίνδυνο για πολλά μη μεταδοτικά νοσήματα
• Αυξημένο κίνδυνο 13 τύπων καρκίνου
• Χρόνια αναπνευστικά προβλήματα/ Αποφρακτική άπνοια ύπνου
• Δυσμενή επιρροή της υγείας, της αναπαραγωγής των οστών και του μυοσκελετικού συστήματος
• Αυξημένο κίνδυνο από τις επιπτώσεις του COVID-19
• Εμφάνιση πολλών άλλων νοσημάτων, επιρροή στην ποιότητα ζωής, όπως στον ύπνο ή στη μετακίνηση.

Η παχυσαρκία είναι μια νόσος με πολλές επιπλοκές στην υγεία του ασθενούς και δυσκολία στην καθημερινότητα του. Διαταράσσει την ψυχική του υγεία και δημιουργείται ένας φαύλος κύκλος μεταξύ λανθασμένων διατροφικών συνήθειων και τρόπου ζωής.

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Μια σύγχρονη και αρκετά συχνή πια διαταραχή, είναι ο προ διαβήτης! Πλέον, ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι εμφανίζουν διαταραχή στον μεταβολισμό της γλυκόζης ή αντίσταση στην ινσουλίνη ή γενικότερα διαταραχή στον τρόπο με τον οποίο εκδηλώνεται το σάκχαρο στον οργανισμό μας.

Τι είναι ο προ διαβήτης;

Πρόκειται για μια μεταβολική διαταραχή κατά την οποία τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα είναι πάνω από τα φυσιολογικά όρια αλλά ταυτόχρονα και κάτω από το όρια που καθορίζουν τον Σακχαρώδη Διαβήτη.

Τα άτομα με προ διαβήτη έχουν περισσότερες πιθανότητες ή προδιάθεση να εμφανίσουν Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2, στα επόμενα 2-10 χρόνια της ζωής τους.

Παράγοντες κινδύνου για την εμφάνιση Σακχαρώδους Διαβήτη

• Προ διαβήτης
• Το φύλο
• Η ηλικία
• Η γλυκόζη νηστείας
• Η συστολική αρτηριακή πίεση
• Το σωματικό βάρος
• Η «καλή» HDL χοληστερόλη
• Η καθιστική ζωή
• Η κληρονομικότητα και το οικογενειακό ιστορικό διαβήτη/προδιάθεσης διαβήτη
• Ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου
• Λιπιδαιμικό προφίλ
• Ο διαβήτης κύησης
• Το Σύνδρομο Πολυκυστικών Ωοθηκών
• Ο ύπνος
• Φαρμακευτική αγωγή που προδιαθέτουν την αύξηση της γλυκόζης (π.χ. κορτικοστεροειδή)

Αντιμετώπιση προ διαβήτη

Οι συστάσεις για την αντιμετώπιση του προ διαβήτη, πρώιμου σταδίου διαβήτη, δεν διαφέρουν σημαντικά από εκείνες του διαβήτη τύπου 2.

• Συστήνεται απώλεια βάρους 5 – 10% του συνολικού βάρους με ΔΜΣ (ΒΜΙ) ≤ 25

Πολυάριθμες μελέτες υποδεικνύουν ότι η απώλεια βάρους, για τα υπέρβαρα άτομα, είναι ικανή να αποτρέψει την εξέλιξη του προ διαβήτη σε Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2.

• Ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής

Η εφαρμογή ενός εξατομικευμένου προγράμματος διατροφής, βασισμένο στις ανάγκες και στον τρόπο ζωής του ατόμου με προ διαβήτη, το οποίο θα είναι έχει το τρίπτυχο: Ποικιλία-Μέτρο-Ισορροπία από Επιστήμονα Διαιτολόγο-Διατροφολόγο.

• Διατροφική Εκπαίδευση

Ενημέρωση και εκπαίδευση στον τομέα της διατροφής και των ισοδυνάμων υδατανθράκων από Επιστήμονα Διαιτολόγο-Διατροφολόγο προκείμενου να διαχειρίζεται με μεγαλύτερη άνεση τις τροφές στην καθημερινότητα του.

• Ενσωμάτωση/Έναρξη της φυσικής δραστηριότητας/άσκησης

Αλλαγή του τρόπου ζωής με ενσωμάτωση άσκησης και περιορισμός της καθιστικής ζωής.

• Γρήγορο περπάτημα τουλάχιστον 150’ την εβδομάδα
• Ασκήσεις ήπιας μυϊκής και οστικής ενδυνάμωσης (yoga, Pilates reformer, κολύμβηση, συμμετοχή σε ομαδικά αθλήματα ή γυμναστήριο)

• Διακοπή καπνίσματος

• Έλεγχος βιοχημικών και αιματολογικών δεικτών

Διατροφικές Συμβουλές για την αντιμετώπιση του προ διαβήτη

• Κατανάλωση προϊόντων ολικής άλεσης, πολύσπορα, βρώμης, ντίγκελ, προζύμι ολικής, χαρουπιού
• Έλεγχος στην κατανάλωση ροφημάτων που προστίθεται ζάχαρη (π.χ. καφές) και των ζαχαρούχων ροφημάτων
• Έλεγχος στην κατανάλωση γλυκαντικών ουσιών (ζαχαρίνη, στέβια, ασπαρτάμη, φρουκτόζη κ.λ.)
• Αυξημένη κατανάλωση καλών λιπαρών οξέων
• Αυξημένη κατανάλωση Φυτικών Ινών
• Αυξημένη κατανάλωση Κανέλας Κεϋλάνης
• Ενίσχυση της διατροφής σε μικροθρεπτικά συστατικά όπως μαγνήσιο, συνένζυμο Q10

Συμπερασματικά, ο προ διαβήτης, είναι μια σύγχρονη και συχνή πια, μεταβολική διαταραχή που μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί από νωρίς, πριν εξελιχθεί σε Σακχαρώδη Διαβήτη. Είναι σημαντικό να γίνει έγκαιρη διάγνωση από τον θεράποντα ιατρό και να υπάρξει η αντίστοιχη διαχείριση. Η διαχείριση αφορά κυρίως την αλλαγή του τρόπου ζωής με σωστή και ισορροπημένη διατροφή από έναν Επιστήμονα Διαιτολόγο-Διατροφολόγο.

Διαιτολόγος – Διατροφολόγος

Πως ξεκίνησε η διασημότητα του Ozempic;

Διάφοροι celebrities του Hollywood αρχίσαν να διαφημίζουν ότι έχασαν κιλά με τη λήψη του συγκεκριμένου φαρμάκου! Μάλιστα, διάσημο περιοδικό μόδας έκανε αναφορά ως το «καλά κρυμμένο μυστικό απώλειας βάρους των διασήμων» το οποίο πληρώνουν αδρά για να το αποκτήσουν! Φυσικά, «μαρκετίστικα» δεν άργησε να γίνει γνωστό στις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ειδικότερα στο Tik Tok – μια πλατφόρμα με τεράστια έξαρση στη χρησιμότητα της από νέους, εφήβους και παιδιά,  και τα hashtags  #Ozempic #ozempicweightloss  να έχουν πάνω από 275 εκατομμύρια προβολές !

Η έλλειψη του Ozempic έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην ιατρική και παραϊατρική  κοινότητα!

Το θέμα ανέδειξε ο Πανελλήνιος Φαρμακευτικός Σύλλογος (ΠΦΣ), «φωτογραφίζοντας» ιατρούς που συνταγογραφούν εκτός ιατρικού πρωτοκόλλου, το αντιδιαβητικό φαρμακευτικό σκεύασμα, σε ανθρώπους που θέλουν χάσουν κιλά!

Ο ΠΦΣ αναφέρει χαρακτηριστικά ότι «ενώ έχει διπλασιαστεί η συνταγογράφηση του φαρμάκου σε σχέση με το περσινό αντίστοιχο διάστημα, δεν έχουν διπλασιαστεί οι διαβητικοί με ενδείξεις χορήγησης του φαρμάκου! Για το λόγο αυτό ζητάμε από την πολιτεία να προβεί άμεσα στον έλεγχο της συνταγογράφησης για όλα τα σκευάσματα Ozempic που έχουν συνταγογραφηθεί μέχρι τώρα για να διαπιστώσει αν πράγματι τηρούνται τα θεραπευτικά πρωτόκολλα».

Τι είναι το φάρμακο Ozempic;

Το Ozempic είναι ένα ενέσιμο φαρμακευτικό σκεύασμα, το οποίο περιέχει τη δραστική ουσία σεμαγλουτίδη και έχει εγκριθεί η χρήση του σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2. Παρόλα αυτά «ανεπισήμως» χρησιμοποιείται και για την απώλεια βάρους.

Η σεμαγλουτίδη είναι αγωνιστής των υποδοχέων του πεπτιδίου GLP-1. Δρα με τον ίδιο τρόπο όπως το πεπτίδιο GLP-1 (μια ορμόνη που παράγεται στο έντερο) αυξάνοντας την ποσότητα της ινσουλίνης που απελευθερώνεται στο πάγκρεας μετά τη λήψη της τροφής. Αυτό συντελεί στον έλεγχο των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.

Επίσης, δρα στα κέντρα όρεξης του εγκεφάλου, προκαλώντας αίσθημα κορεσμού, το οποίο συμβάλλει στη μειωμένη πρόσληψη τροφής και κατ’ επέκταση στη μειωμένη ενεργειακή πρόσληψη που μπορεί να οδηγήσει σε αρνητικό ισοζύγιο ενέργειας και μακροπρόθεσμα σε απώλεια βάρους.

Συγκεκριμένα, το Ozempic ενδείκνυται για τη θεραπεία ενηλίκων με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 που δεν ελέγχεται επαρκώς σε συνδυασμό πάντα με τροποποιήσεις του τρόπου ζωής, αλλαγή των διατροφικών συνηθειών και η ενσωμάτωση της άσκησης.

Πως χρησιμοποιείται το Ozempic;

Πρόκειται για υποδόρια ένεση που γίνεται στην κοιλιακή χώρα ή στον μηρό ή στο άνω τμήμα του βραχίονα.

Η αρχική δόση είναι 0,25 mg 1 φορά την εβδομάδα για τις 4 πρώτες εβδομάδες. Ανάλογα με τον βαθμό ελέγχου, μπορεί να υπάρχει αύξηση της δόσης σταδιακά, σε 0,5 mg, 1 mg, έως και 2 mg ανά 4 τουλάχιστον εβδομάδες, κάτι που αξιολογεί και ενεργεί ο θεράπων ιατρός σε αυτό το ζήτημα.

Το Ozempic είναι διαθέσιμο στην Ελλάδα και κοστίζει περίπου 110 ευρώ. Αν και μπορεί να το αγοραστεί χωρίς συνταγογράφηση, θα πρέπει να χορηγείται μόνο με τη σύμφωνη γνώμη του θεράποντος ιατρού. Ο/η ιατρός θα κρίνει εάν το χρειάζεστε και πόσο το χρειάζεστε.

Παρενέργειες που προκαλούνται από τη χορήγηση του Ozempic

Οι ηπιότερες και συχνότερες παρενέργειες αφορούν το γαστρεντερικό σύστημα όπως:

• Ναυτία
• Έμετος
• Ζάλη
• Κοιλιακός πόνος
• Δυσκοιλιότητα

Σοβαρές ανεπιθύμητες παρενέργειες:

• Φλεγμονή στο πάγκρεας (παγκρεατίτιδα)
• Οφθαλμολογικές διαταραχές
• Νεφρική ανεπάρκεια
• Υπογλυκαιμία
• Χολολιθίαση
• Σοβαρές αλλεργικές αντιδράσεις

Αποτελεί τρόπος αντιμετώπισης της παχυσαρκίας;

Επισημαίνουμε ότι η παχυσαρκία είναι μια σοβαρή, πολυπαραγοντική και πολύπλοκη μεταβολική νόσος.

Μπορεί να προκαλέσει σημαντικότατες επιπλοκές στον ανθρώπινο οργανισμό από όλα τα συστήματα: σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2, αρτηριακή υπέρταση, υπερλιπιδαιμία, αθηρωμάτωση, καρδιακή ανεπάρκεια, σύνδρομο άπνοιας ύπνου, αναπνευστική ανεπάρκεια, οστεοαρθρίτιδα, μη αλκοολική λιπώδη νόσος ήπατος, κίρρωση ήπατος, υπογονιμότητα, νεφροπάθεια, καρκίνο κ.α.

Η ορμόνη GLP-1 παίζει κεντρικό ρόλο στη ρύθμιση του μεταβολισμού της γλυκόζης και στη ρύθμιση της όρεξης για φαγητό στον εγκέφαλο.

Τα άτομα με παχυσαρκία ή/και σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2 φαίνεται να έχουν ανεπαρκή επίπεδα αυτής της ορμόνης στον οργανισμό τους, με αποτέλεσμα την αυξημένη όρεξη που οδηγεί στην παχυσαρκία και την άνοδο του σακχάρου/γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης.

Μπορεί να αποτελέσει τον νέο τρόπο απώλειας βάρους;

Η φαρμακευτική προσέγγιση ως τρόπος αντιμετώπισης στην απώλεια σωματικού βάρους αποπροσανατολίζει και δημιουργεί συγχύσεις ως προς τον τρόπο αντιμετώπισης του προβλήματος.

Η αλλαγή του τρόπου ζωής, με σωστή και ισορροπημένη διατροφή, αλλαγή των διατροφικών συνηθειών και η υιοθέτηση  σωστών διατροφικών επιλογών, καθώς και η ένταξη την φυσικής δραστηριότητας στην καθημερινότητα του ασθενούς-διαιτώμενου είναι ο πιο ασφαλής και αποτελεσματικός τρόπος αντιμετώπισης στη ρύθμιση του σωματικού βάρους!

Ο Επιστήμονας Διαιτολόγος – Διατροφολόγος, με άδεια ασκήσεως επαγγέλματος, είναι ο αποκλειστικά αρμόδιος επιστήμονας σχετικά με την διατροφή, την υγεία και τη ρύθμιση του σωματικού βάρους!

Βιβλιογραφία:

1. https://www.galinos.gr/web/drugs/main/drugs/ozempic
2. Mahapatra K, Karuppasamy M,Sahoo B. Semaglutide, a glucagon like peptide-1 receptor agonist with cardiovascular benefits for management of type 2 diabetes. Rev Endocr Metab Disord. 2022, 23(3): 521–539. doi: 10.1007/s11154-021-09699-1.
3. Ozempic. European Medicines Agency. Available at: https://www.ema.europa.eu/en/medicines/human/EPAR/ozempic. (Accessed at: March 2023)
4. Ozempic, Important Safety Information. Available at: https://www.ozempic.com/how-to-take/side-effects.html. (Accessed March 2023).
5. Ozempic, Dosing. https://www.ozempic.com/how-to-take/ozempic-dosing.html. (Accessed March 2023).

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Από το φθινόπωρο μέχρι την άνοιξη το ανοσοποιητικό σύστημα όλων είναι πιο ευάλωτο και υπάρχουν αυξημένες πιθανότητες να αρρωστήσει ο οργανισμός μέσα από διάφορες ιώσεις που υπάρχουν πιο έντονα εκείνη την περίοδο.

Υπάρχουν τροφές έναντι των ιώσεων ή ενισχύουν το ανοσοποιητικό μας σύστημα;

Αρχικά, να αναφερθεί ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά τεκμηριωμένες αναφορές πως κάποιο συγκεκριμένο τρόφιμο λειτουργεί ενάντια των ιώσεων ή να «ενισχύει» το ανοσοποιητικό μας σύστημα. Υπάρχουν όμως, επιστημονικά τεκμήρια για ορισμένα θρεπτικά συστατικά που συμβάλλουν στην άμυνα του οργανισμού και στην ορθή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Με άλλο λόγια, υπάρχουν κάποιες τροφές που βοηθούν τον οργανισμό να αντιμετωπίσει τους ξένους μικροοργανισμούς που τον απειλούν και να βοηθήσουν στην ενίσχυση της ανοσίας.

Παράγοντες όπως τα γονίδια και ο τρόπος ζωής του ανθρώπου παίζουν σημαντικό ρόλο για το πόσο δυνατό είναι το ανοσοποιητικό σύστημα. Η διατροφή, ο ύπνος, η άσκηση και το στρες καθορίζουν πόσο καλή απόκριση έχει ο οργανισμός έναντι των ιώσεων.

Ποια θρεπτικά συστατικά συμβάλλουν στην ανοσία του οργανισμού;

Η σωστή και ισορροπημένη διατροφή, οι καλύτερες διατροφικές συνήθειες, όλο τον χρόνο και όχι μόνο την περίοδο των ιώσεων, θα εξασφαλίσει όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την ομαλή λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Βιταμίνη Α και β-καροτένιο

Μια σημαντική βιταμίνη για την υγεία των ματιών, την ανάπτυξη και ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση.

Βιταμίνες του συμπλέγματος Β

Εκτός των άλλων δράσεων, σχετίζεται με το ανοσοποιητικό και τη φλεγμονή. Πιο μελετημένη είναι η Βιταμίνη Β6, η οποία σχετίζεται με την παραγωγή των λεμφοκυττάρων και των Τ-κυττάρων του ανοσοποιητικού.

Βιταμίνη C

Είναι γνωστή η δράση της ένατι των ιώσεων λόγω της ισχυρής αντιοξειδωτικής και αντιφλεγμονώδης δράση της.

Σίδηρος (Fe)

Σημαντικό μέταλλο καθώς η ανεπάρκεια του επηρεάζει την απόκριση του ανοσοποιητικού καθώς είναι σημαντικός για τον πολλαπλασιασμό και την ωρίμανση των λεμφοκυττάρων.

Ασβέστιο (Ca)

Εκτός άλλων λειτουργιών, παίζει σημαντικό ρόλο στην ενεργοποίηση των κυττάρων του ανοσοποιητικού.

Προβιοτικά & Πρεβιοτικά

Το μικροβίωμα του εντέρου είναι σημαντικό στην ρύθμιση και της άμυνας του οργανισμού έναντι λοιμώξεων και ιώσεων. Άρα, ενισχύοντας το μικροβίωμα του εντέρου αυξάνεται και η ανοσία του οργανισμού.

Σε ποιες τροφές μπορούμε να βρούμε τα παραπάνω θρεπτικά συστατικά;

Κάποιες τροφές που μπορείς να βάλεις στη διατροφή σου, εκτός από άλλα οφέλη, θα συμβάλλουν και στην ανοσία:

• Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
• Φρούτα με κίτρινη έως πορτοκαλί απόχρωση
• Γιαούρτι, κεφίρ & tofu
• Μπρόκολο
• Μανιτάρια
• Φασόλια
• Θαλασσινά
• Καρότο
• Γλυκοπατάτα
• Κολοκύθα
• Κοτόπουλο
• Ψάρι με πέτσα
• Αυγό
• Ξηροί καρποί
• Κινόα

Θυμήσου!

Εκτός από την ισορροπημένη διατροφή σημαντικό ρόλο στην ανοσία του οργανισμού παίζουν η καθημερινή άσκηση, η σωστή ενυδάτωση και ο ποιοτικός ύπνος.

«Έχω θυρεοειδή και δυσκολεύομαι να χάσω βάρος. Ισχύει;»

Έλενα Περλεπέ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Ο θυρεοειδής είναι ένας ενδοκρινής αδένας που μοιάζει σαν πεταλούδα και βρίσκεται στη βάση του λαιμού. Ο θυρεοειδής είναι σημαντικός για τη λειτουργία πολλών πραγμάτων στον οργανισμό όπως η παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών οι οποίες είναι απαραίτητες για την φυσιολογική αύξηση, ανάπτυξη, τη ρύθμιση των μεταβολικών διεργασιών του οργανισμού για την εύρυθμη λειτουργία όλων των συστημάτων.

Οι πιο συχνά εμφανιζόμενες παθήσεις του θυρεοειδούς είναι ο υπερθυρεοειδισμός και ο υποθυρεοειδισμός. Στην πρώτη περίπτωση έχουμε υπερλειτουργία του θυρεοειδούς με υπερέκκριση θυρεοειδικών ορμονών και στη δεύτερη υπολειτουργία με μειωμένη έκκριση ορμονών. Η διάγνωση του υποθυρεοειδισμού γίνεται με τον προσδιορισμός των θυρεοειδικών ορμονών και της θυρεοτρόπου ορμόνης σε συνδυασμό με το υπερηχογράφημα και το σπινθηρογράφημα του θυρεοειδούς είναι συνήθως αρκετά.

Υποθυρεοειδισμός και αύξηση βάρους

Ο υποθυρεοειδισμός συνδέεται γενικά με αύξηση βάρους, η οποία είναι συχνά μεγαλύτερη σε εκείνα τα άτομα που πάσχουν από σοβαρότερο υποθυρεοειδισμό.

Η αιτία της αύξησης βάρους σε άτομα με υποθυρεοειδισμό είναι πολύπλοκη, με ένα μεγάλο μέρος των επιπλέον κιλών να οφείλεται στην κατακράτηση υγρών.

Οι μεταβολικές διαταραχές, οι ελλείψεις του οργανισμού και ο χαμηλός μεταβολισμός, που συνοδεύουν τη νόσο, οδηγούν σε συσσώρευση σπλαχνικού λίπους και αύξηση του βάρους.

Όταν αντιμετωπίζεται ο υποθυρεοειδισμός, μπορεί κανείς να αναμένει μια μικρή απώλεια βάρους. Επειδή όμως η αύξηση βάρους μπορεί να έχει πολλές αιτίες και αναπτύσσεται για μεγάλο χρονικό διάστημα, συχνά διαπιστώνεται ότι η απώλεια βάρους δεν είναι όσο θα περίμενε κανείς μετά από την επιτυχή θεραπεία του υποθυρεοειδισμού.

Ποιες είναι οι συστάσεις;

Αρχικά, απαιτείται σωστή υποκατάσταση των θυρεοειδικών ορμονών, ώστε να επανέλθουν εντός των φυσιολογικών ορίων. Έπειτα, η σωστή και ισορροπημένη διατροφή και τέλος, η καθημερινή άσκηση, κυρίως αερόβια, αποδεικνύεται ευεργετική.. Ποιο αναλυτικά….

Θρεπτικά συστατικά που βοηθούν την καλή λειτουργία του θυρεοειδή

Ιώδιο: μια προσοχή όμως στην ποσότητα! Η συνιστώμενη πρόσληψη είναι 150 mg καθημερινά

Σελήνιο: σημαντικό μέταλλο για την καλή διατήρηση της ποσότητας των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα.

Ψευδάργυρος: Συνήθως υπάρχει ανεπάρκεια σε νόσους του θυρεοειδή

Βιταμίνες: Α, β-καροτένιο, C, E, σύμπλεγμα βιταμινών Β, D

Καλά λιπαρά οξέα

Συνολικά λιπαρά στη διατροφή: Δε θα πρέπει να ξεπερνούν το 30% της καθημερινής πρόσληψης

Τροφές που βρίσκουμε τα παραπάνω θρεπτικά συστατικά

• Ξηροί καρποί
• Λιπαρά ψάρια (σολομός, γαύρος, σαρδέλα, λαβράκι, τσιπούρα)
• Αβοκάντο
• Φρούτα με κίτρινη έως κόκκινη απόχρωση
• Πράσινα φυλλώδη λαχανικά
• Θαλασσινά
• Αυγά
• Μοσχάρι

Ο κάθε ασθενής με νόσο του θυρεοειδή είναι διαφορετικός! Επιβάλλεται, μετά τη σωστή διάγνωση, να εξατομικεύονται οι συστάσεις και οι διατροφικές οδηγίες καθώς δεν υπάρχει ίδια διατροφική διαχείριση για όλες τις νόσους του θυρεοειδή. Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τη ρύθμιση του σωματικού βάρους επισκέψου έναν Επιστήμονα Διαιτολόγο-Διατροφολόγο προκειμένου να σε βοηθήσει στοχευμένα και εξατομικευμένα.

Έλενα Περλεπέ

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Όλοι οι Διαιτολόγοι-Διατροφολόγοι ανά διαστήματα ακούμε για τα περιβόητα τεστ δυσανεξίας. Τι ακριβώς είναι, ότι το έκαναν κάποιοι γνωστοί και είδαν θεαματικά αποτελέσματα και έχασαν αρκετά κιλά, ότι «ξεμπλοκάρει» τον μεταβολισμό και πολλές τέτοιες αντιλήψεις… Είναι αλήθεια όμως….;;;

Όχι….!

Δεν είναι αλήθεια, δεν είναι τα πράγματα ακριβώς έτσι.

Τι υπόσχονται αυτά τα τεστ;

Την εύρεση τροφών που ενοχοποιούνται για τη δυσκολία απώλειας βάρους του διαιτώμενου. Έχουμε ακούσει πολλά, εμείς οι Διαιτολόγοι, να αποκλείονται τρόφιμα όπως το μαρούλι, η ντομάτα, το ψάρι, το μπρόκολο ή και ολόκληρες ομάδες τροφίμων και σε κάποιες περιπτώσεις να επιτρέπεται ο διαιτώμενος να καταναλώνει πιο άφοβα αρνί, κατσίκι και τρόφιμα που γενικά χρειάζεται μέτρο στη συχνότητα κατανάλωσης ενός διαιτολογίου, με τελικό σκοπό την απώλεια βάρους. Ο διαιτώμενος αποκλείει από το διαιτολόγιο του τα εν λόγω τρόφιμα, που υποδεικνύει ή και βγάζει διαιτολόγιο ο ειδικός που κάνει την εξέταση και ο διαιτώμενος εφαρμόζοντας αυτή την τακτική αδυνατίζει!

Τι είναι η τροφική δυσανεξία;

Ορίζεται ως η επαναλαμβανόμενη αντίδραση του οργανισμού σε ένα τρόφιμο ή κάποιο συστατικό του τροφίμου. Τα συνήθη συμπτώματα είναι: φούσκωμα, δυσπεψία, καούρα, διάρροια, τυμπανισμός, κοιλιακό άλγος, πονοκέφαλος και μια γενικότερη δυσφορία στον οργανισμό. Οι επιστημονικά αναγνωρισμένες τροφικές δυσανεξίες είναι: η δυσανεξία στη γλουτένη, η δυσανεξία στη λακτόζη και η δυσανεξία στη φρουκτόζη, οι οποίες δεν έχουν ουδεμία σχέση με τη ρύθμιση ή την απώλεια σωματικού βάρους.

Μέθοδοι που γίνεται τελικά η διάγνωση της τροφικής υπερευαισθησίας.

Συνήθως χρησιμοποιούνται διάφορα διαγνωστικά τεστ για την εύρεση της υπερευαισθησίας του τροφίμου και συνήθως είναι λανθασμένοι. Ποια είναι αυτά τα τεστ;

1. Εξέταση αίματος IgG αντισωμάτων: αυτή η εξέταση αίματος ανιχνεύει αντισώματα IgG που υπάρχουν στο αίμα. Θεωρείται ότι αύξηση των IgG κατόπιν κατανάλωσης ενός τροφίμου υποδηλώνει υπερευαισθησία στο τρόφιμο αυτό. Μέχρι σήμερα δεν υπάρχουν πειστικά στοιχεία που να υποστηρίζουν κάτι τέτοιο, και δεν συνιστάται ως διαγνωστικό εργαλείο.
2. Ηλεκτροδερματικό (Vega) τεστ: μετρά την ηλεκτρομαγνητική αγωγιμότητα στο σώμα. Το ένοχο τρόφιμο θα παρουσιάσει μια πτώση στην ηλεκτρομαγνητική αγωγιμότητα. Δεν έχει επιστημονική βάση.
3. Λευκοκυτταρικό ή κυτταροτοξικό τεστ: είναι ένα τεστ αίματος όπου τα λευκά αιμοσφαίρια αναμειγνύονται με το ύποπτο τρόφιμο και αν διογκωθούν αυτό υποδηλώνει πιθανή υπερευαισθησία στο τρόφιμο. Δεν έχει επιστημονική βάση.
4. Κινησιολογία: βασίζεται στην ιδέα ότι ορισμένα τρόφιμα προκαλούν μια ανισορροπία της ενέργειας στο σώμα, που ανιχνεύεται από τη δοκιμή της απόκρισης του μυός. Το άτομο κρατά το ύποπτο τρόφιμο που βρίσκεται σε ένα γυάλινο φιαλίδιο και ο επαγγελματίας υγείας ελέγχει την ανταπόκριση των μυών. Το αποτέλεσμα μπορεί να οδηγήσει στο να αποκλειστούν πολλά τρόφιμα από τη διατροφή, ωστόσο μελέτες δείχνουν ότι αυτή η δοκιμή δεν είναι τίποτα παραπάνω από καθαρή τύχη.
5. Ανάλυση τρίχας: μια μικρή τούφα από τα μαλλιά στέλνεται σε ένα εργαστήριο και τα ενεργειακά πεδία στα μαλλιά σαρώνονται. Τα αποτελέσματα συγκρίνονται με άλλα δεδομένα για τον προσδιορισμό μιας τροφικής υπερευαισθησίας. Δεν έχει επιστημονική βάση.
6. Δοκιμή παλμού: στην περίπτωση αυτή λαμβάνεται ο παλμός πριν την κατανάλωση φαγητού και έπειτα 15 λεπτά μετά την κατανάλωσή του. Αύξηση 10 παλμών ανά λεπτό υποδηλώνει τροφική δυσανεξία. Δεν έχει επιστημονική βάση.

Η μόνη μέθοδος που μπορεί να βοηθήσει τον διαιτώμενο στον εντοπισμό της τροφικής υπερευαισθησίας είναι ο αποκλεισμός τροφίμου από το διαιτολόγιο του για ένα χρονικό διάστημα και η σταδιακή επανένταξη του από ειδικό Επιστήμονα Διαιτολόγο-Διατροφολόγο.

Ο μόνος αρμόδιος και υπεύθυνος σχετικά με τις τροφές και τη σύνταξη διαιτολογίων για διάφορες καταστάσεις είναι αποκλειστικά και μόνο ο Επιστήμονας Διαιτολόγος-Διατροφολόγος με αναγνωρισμένο πτυχίο από το κράτος και άδεια ασκήσεως επαγγέλματος. Μην εμπιστεύεστε στον οποιοδήποτε, που δεν είναι αρμόδιος για τη διατροφή σας, την υγεία σας!

Είναι αξιόπιστα τελικά αυτά τεστ;

Αν ακόμα, δεν έχετε πάρει απάντηση…

• Αν ήταν αξιόπιστα αυτά τα τεστ, δε θα ήταν διαθέσιμα στη φαρέτρα της επιστημονικής διαιτολογικής πρακτικής του διαιτολόγου; Δε θα λυνόταν πιο εύκολα το θέμα της διαχείρισης της υπερβαρότητας και της παχυσαρκίας;

Υπάρχει επίσημη Υπουργική Απόφαση από το Υπουργείο Υγείας σχετικά με τα τεστ δυσανεξίας που βγήκε στις 24/08/2016 προκειμένου να προστατευθούν οι πολίτες: (https://diavgeia.gov.gr/doc/%CE%A96%CE%924465%CE%A6%CE%A5%CE%9F-%CE%96%CE%A68?inline=true)

• Αυτό που τελικά συμβαίνει στην πραγματικότητα, είναι πως ο διαιτώμενος καταναλώνει λιγότερες θερμίδες και προφανώς λιγότερη περιεκτικότητα τροφίμων πλούσια σε γλουτένη ή λακτόζη, από ότι συνήθιζε, και φυσικά έρχεται το αδυνάτισμα και ο διαιτώμενος πιστεύει ότι ευθύνεται ο αποκλεισμός ή ο περιορισμός των συγκεκριμένων τροφών.

Άρα, πρόκειται για έναν καθαρά πολύ έξυπνο «μαρκετίστικο» όρο, που κάποιοι επιτήδειοι εκμεταλλεύονται την ανάγκη του κόσμου να χάσουν βάρος και εξατμίζεται το πορτοφόλι του ανυποψίαστου πολίτη.

Remind…

Μαγικές λύσεις, εύκολες, γρήγορες και χωρίς να καταβάλεις μια προσπάθεια να αλλάξεις τον τρόπο ζωής σου, δεν υπάρχουν… Μην εμπιστεύεσαι την υγεία σου, σωματική και ψυχική, σε ανθρώπους που δεν είναι ειδικοί, μη χάνεις χρόνο, χρήματα και ταλαιπωρείσαι ψυχολογικά για να λύσεις το θέμα της απώλειας βάρους. Ο Επιστήμονας Διαιτολόγος-Διατροφολόγος έχει την κατάλληλη επιστημονική κατάρτιση να σε βοηθήσει και να είναι δίπλα σου, αρωγός, στην προσπάθεια σου!

Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Η διατροφή αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι στη ρύθμιση του σακχάρου του αίματος των ατόμων με σακχαρώδη διαβήτη πάντα συνδυαστικά με την κατάλληλη φαρμακευτική αγωγή που ορίζεται από τον γιατρό και την ενσωμάτωση της άσκησης.

Σύμφωνα με τις σύγχρονες διαιτητικές συστάσεις, τα άτομα με σακχαρώδη διαβήτη μπορούν να καταναλώσουν ένα αρκετά μεγάλο εύρος τροφών, μέσα στα πλαίσια της υγιεινής διατροφής. *(Πηγή: Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία)

Ωστόσο, η ρύθμιση του μεταγευματικού σακχάρου για πολλούς διαβητικούς ανθρώπους δεν είναι εύκολη υπόθεση. Ο σωστός υπολογισμός για τη δόση των μονάδων ινσουλίνης ή της αντιδιαβητικής αγωγής πολλές φορές προκαλεί πονοκέφαλο, πολλές φορές δεν υπολογίζεται σωστά και ο διαβητικός καταλήγει να κάνει λάθος μονάδες ινσουλίνης με τελικό αποτέλεσμα να μένει πάλι σχετικά αρρύθμιστος ο διαβήτης και να χρειάζεται διόρθωση μονάδων στο επόμενο γεύμα. Μια διαδικασία που και ψυχολογικά επιβαρύνει τους ασθενείς με διαβήτη, υπάρχει έντονα εκνευρισμός και απογοήτευση και τελικά να μην αποδέχεται εύκολα την ασθένεια του.

Για αυτό τον σκοπό, η εκπαίδευση του ασθενούς με τα ισοδύναμα τροφών είναι πολύ σημαντικό κομμάτι της καθημερινότητας του, ώστε οι τιμές του σακχάρου να είναι πιο ρυθμισμένες και η ζωή του καλύτερη και ποιοτικότερη. Η εκπαίδευση του ασθενούς στα ισοδύναμα τροφών γίνεται με τη βοήθεια του Επιστήμονα Διαιτολόγου – Διατροφολόγου διότι είναι ο κατάλληλος και ο πιο αρμόδιος ώστε να κατανοήσει ο ασθενής του όλες τις λεπτομέρειες της καθημερινότητας του σχετικά με τη διαχείριση της τροφής.

Η μέτρηση των ισοδυνάμων των υδατανθράκων της τροφής είναι μια μέθοδος που επιτρέπει να υπολογισθεί η δόση της απαιτούμενης ινσουλίνης για την κάλυψη των αναγκών του γεύματος με σημαντική ακρίβεια, ώστε να μειωθεί η διακύμανση του μεταγευματικού σακχάρου. Με αυτό τον τρόπο, περιορίζεται η συχνότητα υπεγλυκαιμικών ή υπογλυκαιμικών επεισοδίων άρα υπάρχει καλύτερος γλυκαιμικός έλεγχος. *(Πηγή: Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία)

Ποια είναι η μονάδα μέτρησης των υδατανθράκων;

Ως 1 ισοδύναμο έχει οριστεί η ποσότητα της τροφής που περιέχει 15 γρ υδατανθράκων.

Ποια είναι τα θρεπτικά συστατικά που υπολογίζονται;

Είναι τα λεγόμενα μακροθρεπτικά συστατικά και είναι 3 οι κατηγορίες: οι υδατάνθρακες, οι πρωτεΐνες και τα λίπη. Αυτά τα θρεπτικά συστατικά προσφέρουν θερμίδες στον ανθρώπινο οργανισμό, 1 γρ υδατάνθρακα αποδίδει 4 θερμίδες, 1 γρ πρωτεΐνης 4 θερμίδες και 1 γρ λίπους 9 θερμίδες.

Στη μέτρηση των ισοδυνάμων υπολογίζουμε κυρίως τους υδατάνθρακες ενώ στις πρωτεΐνες υπολογίζεται 1 ισοδύναμο υδατάνθρακα όταν η ποσότητα είναι πάνω από 120 γρ πρωτεΐνης. Σε ότι αφορά τα λίπη, τροφές τύπου fast food, σφολιάτες, πίτες ταψιού πλούσιες σε μαργαρίνες και λίπη, τα τηγανιτά, τα πανέ τηγανιτά ή τρόφιμα πλούσια σε τυριά (σουφλέ ζυμαρικών, πίτσα κλ.) το λίπος υπολογίζεται ω ισοδύναμο υδατανθράκων. *(Πηγή: Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία)

Μια σημαντική λεπτομέρεια είναι, όταν πρόκειται να υπολογισθεί η ινσουλίνη του γεύματος δεν αθροίζονται τα ισοδύναμα των πρωτεϊνών και των λιπών με εκείνα των υδατανθράκων. *(Πηγή: Ελληνική Διαβητολογική Εταιρεία)

Για την εκπαίδευση του διαβητικού στα ισοδύναμα των τροφών και πως αυτά μπορεί να τα διαχειριστεί καλύτερα, υπάρχει ειδικό έντυπο φυλλάδιο και διαδικτυακές πληροφορίες με τους πίνακες των τροφών ως μεμονωμένα τρόφιμα αλλά και συνολικά ως γεύματα στην επίσημη ιστοσελίδα της Ελληνικής Διαβητολογικής Εταιρείας (ede.gr).

Μόνοι τους οι ασθενείς, μπερδεύονται, δε γνωρίζουν πολλές πληροφορίες σχετικά με τα τρόφιμα και χρειάζονται μια σωστή κατεύθυνση. Ο Επιστήμονας Διαιτολόγος-Διατροφολόγος είναι σημαντικός αρωγός στην προσπάθεια αυτή, για να υπάρξει η σωστή κατεύθυνση και εκπαίδευση στην απλοποίηση της καθημερινότητας τους ασθενούς. Δεν είναι λίγες οι φορές, που έρχονται ήδη κουρασμένοι και απογοητευμένοι στο γραφείο ενός διαιτολόγου και οι ασθενείς θέλουν πιο εύκολες λύσεις, από την ποσότητα γεύματος που πρέπει να καταναλώσουν και είναι κατάλληλες για εκείνον μέχρι και τις μονάδες ινσουλίνης που πρέπει να κάνει στο γεύμα.

Από τη στιγμή λοιπόν, που θα κάνει την εμφάνισή του ο σακχαρώδης διαβήτης, μετά τον διαβητολόγο, σειρά έχει ο διαιτολόγος-διατροφολόγος και μαζί με τον ασθενή συνεργάζονται όλοι μαζί για την βελτίωση της υγείας του.

Σωστή ενημέρωση και εκπαίδευση από ειδικούς μαζί με αλλαγή στον τρόπο ζωής και την ενσωμάτωση της άσκησης είναι σημαντικά στοιχεία για βελτίωση της ποιότητας της ζωή σου!